Psikoloji

Yapay Bozukluk Nedir? Tanısı ve Tedavisi ?

Psikolojik bir rahatsızlık olarak bilinmekte olan yapay bozukluk farklı pek çok yaş grubunda görülebilme bir hastalık türü olmaktadır. Ergenlik sürecinde olabileceği gibi orta ve ileri yaş grubunda da görülebilmekte olan bu rahatsızlıkta kişide görülenler hastane ortamında kalma isteği olmaktadır. Kişiler kendi bünyelerinde farklı rahatsızlıklar yaratmakta ve hastane ortamında bulunma isteğinde ve gerekliliğinde olduğunu hissettirmektedir. Buna ilk olarak kendisi inanan hasta, durumunu gerçeklik boyutuna taşıtabilmektedir. Farklı nedenlerden dolayı oluşabilen yapay bozukluk,  genel itibari ile ilgiyi üzerine çekme amaçlarıyla yapılmaktadır.

Yapılan araştırmalarda daha çok ergenlik döneminde kişilerin böyle bir durum içerisine girdiğini ve kendisinde bir hastalık mevcutmuş gibi göstermeye çalıştığını ve cezaevinde yer almakta olan kişilerin farklı sebepler ile bu yola başvurduklarını göstermektedir. Hasta kendisinde fiziki ya da ruhsal bir sorun varmış gibi göstermekte, buna kendisi de inanarak hastanede kalma, tedavi altına alma, ilaç kullanma gibi çok çeşitli isteklerde bulunmaktadır.

Bu durumda yer almakta olan bireyler için farklı yöntemler geliştirilmektedir. Durumu anlaşılan hasta, kendi de yapmakta olduğu durumun farkına varıldığını hissettiğinde tedaviyi kendiliğinden bırakabilmektedir. Birçok hasta da bu gibi durumlardan ötürü psikiyatri servislerine yatırılmakta ve tedavileri farklı etkenler altında yürütülmektedir. Diğer hastalıklara oranla tedavi yöntemi ve tanısı biraz daha farklı olan bu hastalıkların günümüz sürecinde yaygın olduğu da söylenmektedir. Önemli olan bu durumun ilgili doktor tarafından hızlı fark edilmesi ve yanlış müdahale olmaksızın psikolojiyi etkileyen olguları bulup kişiyi bu durumdan, bu psikolojiden kurtarmak olmaktadır.

İlginizi çekebilir: Anksiyete Bozuklukları Nelerdir? Belirtileri ve Tedavisi

Yapay Bozukluk Tanısı

Peki, hastanın durumunu kabul etmemesi ya da fark etmemesi durumunda tanı ve tedavi süreci için neler yapılmaktadır. Bu durumda hastayı tedavi eden doktorun durumu hızlı bir şekilde fark etmesi önem arz etmektedir. Nitekim yapay bozukluğun fark edilmediği durumlarda hastada ne olduğunu çözmek adına farklı test, tahlil ve işlemler istenebilmektedir. Lakin hastanın öyküsünü dinleyen ve ön muayeneyi yapan hekimler bu durumun farkına hızlı bir şekilde varmakta ve hastaya, psikolojisine uygun şekilde yaklaşmakta ve de onu yönlendirmektedir. Bu noktada hastanın psikolojisinin altında yatan etkenler, geçmiş yaşam öyküsü de büyük rol oynamaktadır.

İlginizi Çekebilir:  Depresyon Belirtileri Nelerdir? Depresyon Testi

Hastanın durumunu kabul etmesi ve bu durumu kabul sürecinin altında geçmişinin ve o dönemdeki ruhsal durumunun payı oldukça büyük olmaktadır. Kabul edip tedaviyi neticelendiren hastalar olabildiği gibi durumunu hiçbir şekilde kabul etmeyen ya da kabullenemeyen hastalar da mevcut olmaktadır. Hastanın durumuna tepkisi sürecin uzayıp kısalmasında büyük etken olduğu aşikârdır. En başta bunun bir hastalık olmadığı bilinmeli ve yaklaşımlarda bunlar esas alınmalıdır. Doğru yaklaşımın yapılaması halinde olumlu bir sürece evrimle elbette ki söz konusu olabilmektedir. Nitekim yapay bozuklukta bir hastalıktan değil, hastalığa itilmeden ve en doğrusu hastaymış rolüne bürünülmesinden söz etmekteyiz. Yapay bozukluk teşhisi içindeki bireylerin pek çoğu da gerçekte durumlarının ne olduğunu bildiklerini belirtebiliriz. Tabii bu durumun kendi içerisinde çeşitleri de yer alabilmektedir. Hasta kendini dahi hasta olduğuna inandırabilir, dışarıdan bakıldığında kendisinin de durumunun farkında olmadığı böylelikle söylenebilir.

Yapay Bozukluk Tedavisi

Tedavinin zorluğu ve tedavi süresi olarak bir değerlendirmede bulunacak olursak, Hastalığının farkında olmayan, hastalığını kabul etmeyen ya da kendini de sanki böyle bir hastalığının var olduğuna inandıran bireylerde tanı ve tedavinin bir tık daha zor olduğunu söyleyebiliriz. Kendi durumunun farkındalığını sağlamış olan bireyler, özellikle hekiminin bu durumu anladığını fark eder ve yaşadığı ya da sağladığı davranışlarından rahatsızlık hissi duyarsa, bizatihi vazgeçiş yaşayabilir, böylelikle durum ya da süreç çözüme kavuşturulabilir. Tabii bunun yeniden nüks edip etmeyeceği de bilinmemektedir.

Bireyin kendini bu yönlü tekrarlaması halinde de yapılacak şey tedavisinin psikolojik destek ile sağlanması ve bu yönde bir tedavi ile soruna köklü bir çözüm üretilmesi olacaktır. Nihai çözüm psikolojik destek,  terapi gibi ayaktan destek tedaviler ya da daha çözümsüz vakalarda yatarak tedavi uygulamaktan geçmektedir.

İlginizi Çekebilir:  En Yaygın Görülen 4 Depresyon

Yapay Bozuklukta Uygulanabilecek Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Var olmayan bir durumun hasta tarafında sanki varmış gibi gösterildiği bu rahatsızlık türünde temel tedavi psikolojik destek olmaktadır. Nitekim yapay bozukluk hastalığında fiziksel bir durumu söz konusu değildir. Hasta durumunu kabul ettiğinde sağlıklı bir birey olarak yaşamını idame ettirmeye devam edebilir. Ancak çoğu zaman hasta bu durumunu kabul etmemekte ve hastaneye yatmak, ilaç kullanmak gibi çok çeşitli istekler içerisinde olmaktadır. Burada hekimlerin temel amacı da yapay bozukluk tanısı yapılan hastanın gereksiz tedavi ve ilaçlardan uzak tutulması olmaktadır. Aksi takdirde istenmeyen durumlar ortaya çıkabilir. Genel tercihte hastaya psikolojik destek vermek amaçlanmakta ve uygulanmaktadır. Tedavi sürelerine baktığımızda da durumun hasta tarafından kabul görmesi ile iyileşmenin doğru orantıda olduğu görülmekte ve bilinmektedir.

Bu zamana kadar karşılaşılan ve yapay bozukluk tanısı konulan hastaların birçoğunun tedavisi ayaktan neticelendirilmiş ve hasta belirli bir süreçten sonra normal yaşantısına geri dönebilmiştir. Tabii bu tedavinin yani ayakta psikolojik desteğin yeterli olmadığı durumlar da olabilmektedir. Bu durumlarda hastanın psikolojik tedavi merkezlerine yatışının uygun görüldüğü de görülmektedir. Durum hastaya ve yaşanılan duruma göre değişim gösterebilmektedir. Önemli olan hasta ve hastanın durumuna yaklaşımı, kabullenişi olmaktadır. Son nokta olarak yapay bozukluk tedavi merkezlerine yatışlarının sağlandığı hastalar da düzenli olarak terapilere dahil edilmekte, ilaçlardan ziyade konuşma ve psikolojik destek aracılığı ile hasta durumunda iyileşmeye gidilmesi amaçlanmaktadır.

Yapay Bozukluk Nasıl Ortaya Çıkar? Hastalığın Altında Yatan Nedenler Nelerdir?

Yapay Bozukluk, psikolojik bir problem olarak olumsuz yaşam standartlarında olan ya da ergenli, geçiş süreçlerinde bulunan bireylerde daha çok görülmektedir. Bireylerde farklı doğrultularda ortaya çıkan bu sorun için de tek çözüm noktası bireyin ruhsal dünyasını incelemek ve durumuna en uygun psikolojik desteği vermek olmaktadır. Bu şekilde sağlanan bir ilerleme ile kişilerin tedavi süreleri de en kısa zamana indirgenebilmektedir. Durumun psikolojik açıdan büyümemesi ve hastanın daha farklı durumlar içerisinde olmaması açısından bu tanılar ve tanı sonrasında yapılacak olan çeşitli uygulamalar önemli olmaktadır. Peki, yapay bozukluk tanısı yapılmış bir hastanın ne tür sorunlardan dolayı hastaneye yatma, ilaç kullanma gibi isteklerinin oluştuğu söylenebilir?

  • Ergenlik döneminde yaşanmış olan travmalar
  • Yaşamsal bulgulardaki sorunlar
  • Kişilerin yalnızlık hissi, ilgi ve sevgi duyma ihtiyacı
  • Orta yaşın getirdiği bunalımlı süreçler
  • Kendini bir yere ait hissetmeme
  • Bireyin beklenti ve isteklerini karşılayamaması
  • Toplumda kabul görülmeyen durumlarla karşı karşıya kalma
  • Çocukluk dönemlerinde karşılaşılan durumlar ya da travmalar
  • Yalnızlık hissi içerisindeki bir bireyin dikkat çekme isteği gibi pek çok etkenden söz edilebilmektedir.
İlginizi Çekebilir:  Bipolar Bozukluğu Olan Kişilere Nasıl Davranılmalı ?

Yapay Bozuklukta Dikkat Edilmesi ve Bilinmesi Gerekenler

Tedavi sürecinde bu etkenlerin dikkate alınması, gerekli durumlarda hasta olduğunu düşünen kişinin yakınları ve aile hekimleri ile görüşme sağlanması, hastayı tanıyabilmek, daha etkin ve daha hızlı düzelme sürecine hastayı dahil edebilmek açısında önemli olduğunu belirtebiliriz. Çoğu zaman aile ve yakım çevredeki bireylerin de durumun farkına varabildikleri görülmektedir. Ancak yapay bozukluk yerine farklı ve gerçek bir rahatsızlığın da ortaya çıkabilme olasılığı düşündüğünde en doğru seçeneğin hastanın hekimler tarafından muayene edilmesi olduğu söylenebilir.

İlginizi çekebilir: Anoreksiya Nervoza Nedir? Belirtileri ve Tedavisi?

Hekim tarafından nihai kararın verilmesi ve hastaya Yapay Bozukluk teşhisinin konulması ile hasta yakinen tanınmaya çalışılacak ve kendisi için en uygun tedavi bulunarak tedavi süreci başlatılacaktır. Bu bulguların neden ortaya çıktığını teşhis eden doktor, hastalık düşüncesinin altında yatan psikolojik etkeni baz alarak ve hastayı tanımaya çalışarak en etkin tedavi ile soruna çözüm getirecek ve bireyi ruhsal açıdan sağlıklı bir noktaya taşıyabilecektir. Unutulmamalıdır ki Yapay bozukluk olarak adlandırılmış olan bu durum esasında bir hastalık değildir, sevgi ilgi vb. ihtiyaçlardan doğma ihtimali çok yüksektir. Bu sebeple yakın çevrenizde yapay bozukluk teşhisi konulan hastaya doktorunuzun ön gördüğü şekilde yaklaşmanız gerekecektir. Bu şekilde sağlanan bir yaklaşımla belki de hasta psikolojik açıdan daha iyi bir noktaya gelebilecek ve yaşamakta olduğu durumdan kendini kurtararak normal standartlardaki hayatına devam edebilecektir.


Daha Fazla Göster

DR. ONUR

1995 Adana doğumlu olan Onur Kalsin, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Tayfur Ata Sökmen Tıp Fakültesi 5. sınıf öğrencisi olarak araştırma yapmayı ve içerik üretmeyi seven biridir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın


Başa dön tuşu
Kapalı