Psikoloji

Şizofreni nedir ? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Şizofreni nedir; psikolojik bir bozukluktur ve kronik olarak gözlemlenir. Şizofren olan bir kişi; yanılsamalar yaşar ve halüsinasyonlar görür, bu durum nedeniyle de gerçeklikten uzaklaşır ya da gerçek ile hayali karıştırır. Uzman tahminlerine göre dünya nüfusunun neredeyse %1’lik bir oranında şizofreni söz konusudur. Birçok kişi şizofreni ile ilgili yanlış bilgilere sahiptir. Bazı kişilerin hastalarda iki ayrı kişilik oluşturduğu yönünde düşünceleri vardır ancak bir kişinin şizofren olması ile bölünmüş kişilik sorunu yaşaması iki farklı durumdur. Şizofreni; herkes tarafından yaşanması mümkün olan bir hastalıktır ve genel olarak 20’li yaşların başında belirtilerin ortaya çıktığı gözlemlenmiştir.

Şizofreni Belirtileri Nelerdir?


Kişinin şizofreni olması durumunda 15 ile 25 yaş arasında bazı belirtileri ortaya koymaya başladığı gözlemlenmiştir. Aileler; bu yaşlardaki kişilerin ergenlik dönemi içinde olduğunu düşünerek hareket ederler ve bu nedenle belirtileri çoğu zaman kaçırırlar. Erken bir dönemde şizofreninin teşhis edilmesini sağlayan belirtiler vardır. O halde şizofreni belirtileri aşağıdaki gibi sıralanabilir;

  • Kişi kendini çevresinden soyutlar,
  • Arkadaşlarından uzaklaşır ve farklı guruplarla vakit geçirir,
  • Odaklanma sorunu yaşar,
  • Konsantrasyon zorluğu yaşar,
  • Uyku problemleri yaşar,
  • Sinirlilik hali hakimdir,
  • Ajitasyon yapar,
  • Derslerinde sorunlar yaşar ve notlarda ciddi bir düşüş söz konusudur.

Bu belirtilerin yanı sıra şizofreni belirtileri pozitif ve negatif, bilişsel olarak sınıflandırılmıştır. Bu belirtiler sayesinde çok daha net bir şekilde kişinin durumunu tespit etmek mümkündür. Erken dönemde görülen belirtiler çoğu zaman ergenlik olarak ele alınır.

İlgili konumuz: Araştırmacılar şizofreni için yeni risk faktörü bulmuş mu?

Şizofreni Pozitif Belirtileri Nelerdir?


Şizofren olan kişide sağlıklı kişilerde görülmeyen belirtiler vardır. Bu belirtileri uzmanlar pozitif belirtiler olarak ele alır.

  • Hasta; halüsinasyonlar görür. Örneğin; sizin göremediğiniz objeleri onlar görür, sesler duyduğunu iddia eder ve bazen bu kişilerin farklı kokular aldığı dahi gözlemlenmiştir.
  • Bu kişiler ciddi anlamda takıntı hale gelirler; kanıt gösterseniz dahi inandıkları şeyden kopmak istemezler.
  • Şizofreni kişilerin bilgi işleme sistemi de farklıdır. Farklı şekillerde düşünceler geliştirdikleri için sık sık düşünce bozuklukları yaşarlar.
  • Şizofreni hastalarında hareket bozuklukları da sık görülen pozitif belirtiler arasında yer almaktadır. Kişiler arka arkaya tekrar eden hareketler yapar ya da donup kalma gibi hareketler sergilerler.
İlginizi Çekebilir:  Tükenmişlik Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Pozitif belirtiler dendiği zaman hastalık ile ilgili iyi yönler olduğu düşünülür ancak pozitif belirtiler bir kişinin şizofren olduğuna emin olunan davranışlar bütünü olarak ele alınabilir.

Şizofreni Negatif Belirtileri Nelerdir?

Şizofren olan kişinin duygularında, davranışlarında ve aynı zamanda yeteneklerinde bozulmalar meydana gelir. Bir kişinin yaşadığı negatif şizofreni durumları da hastalığın kanıtları arasında gösterilir.

  • Kişi düşünürken; düşünceleri arasında kopukluklar ve dağınıklıklar oluşur.
  • Konudan konuya atlayarak sohbet eder.
  • Uydurma kelimeleri çok faz kullanır.
  • Duygusal tepkilerine anlam yüklenemez.
  • İfade eksiklikleri yaşar.
  • Sosyal çevreden kendini soyutlar.
  • Mutluluk ve haz alma durumu azalır.
  • Hiçbir işe başlayamaz ve devam ettiremez.
  • Günlük aktivitelerinde bozulmalar olur.

Şizofreni Bilişsel Belirtileri Nelerdir?

Bazı durumlarda şizofren olan kişide belirtiler son derece hafif bir şekilde hissedilir. Belirtiler çok hafif bir şekilde ortaya çıktığı için gözlemlemek imkansız bir hal alabilir. Şizofren olan kişilerde genel olarak bu belirtilerin ortaya çıkması ile birlikte hafıza etkilenmeleri ve bunun yanı sıra düşünme yetisinde farklılıklar gözlemlenir.

  • Düşüncelerin dağınık olması,
  • Odaklanmada zorluk çekmek,
  • Dikkat verememek,
  • Bilgiyi anlamak konusunda zorlanmak,
  • Bilgiyi kullanmak konusunda zorlanmak,
  • Öğrenmekte zorluk çekmek,
  • Kavrama konusunda zayıf kalmak.

Kişilerin şizofren olduğunu anlamak çoğu zaman keskin davranışlar yokken zordur. Bu şüphe ile birini doktora götürmeniz durumunda; doktorun bu konuda ciddi bilgilere sahip olması gereklidir aksi halde teşhis koymak bir doktor için dahi zor olabilir.

İlginizi Çekebilir: Depresyon Nedir? Çeşitleri,Belirtileri,Tedavisi?

Şizofreni Neden Olur?

Uzmanlar; şizofren hastalığının neden olduğunu net bir şekilde tespit edememiştir. Araştırmacılara göre birçok faktörden kaynaklı olarak bu hastalığın gözlemlendiği düşünülmektedir. Şizofreni oluşumda etkili olan faktörler ise;

  • Çevresel,
  • Biyolojik,
  • Genetik olarak sıralanabilir.

Yapılan araştırmalara bakıldığı zaman kişilerin beyin yapısının değiştiği ve buna bağlı olarak da kişinin beyin kimyasında da değişmeler yaşandığı gözlemlenmiştir. Bu durumun belirtilerin ortaya çıkmasında etkili olduğu düşünülmektedir.

İlginizi Çekebilir:  Yeme Bozuklukları Nedir? Çeşitleri ve Tedavisi ?

Beyin kimyasal reaksiyonlar ile çalışıyor demek mümkündür ve bazı kimyasallar kişilerin duyguları, davranışları üzerinde etkiler gösterir. Kimyasalların düşük olması durumunda da şizofreni ile karşı karşıya kalmak son derece mümkündür. Bütün bunlara ek olarak aynı zamanda kişinin genetiği de son derece önemlidir. Ailenizin geçmişinde şizofreni varsa; bu hastalık ile karşılaşma oranınız yükselecektir.

  • Doğum sırasında ya da küçük yaşlarda; toksinlere veya herhangi bir virüse maruz kalma,
  • İltihaplı bir hastalık geçirme,
  • Vücudun kendi sistemine saldıran bir hastalık geçirme,
  • Zihin üzerinde etkili olan ilaçlardan kullanma,
  • Yüksek stres seviyesinde yaşamak şizofreni yaşanmasına neden olan durumlar içerisinde sıralanabilir.

Şizofreni Nasıl Teşhis Edilir?

Kişilerin şizofren olduğunun anlaşılması adına bir tane test yoktur. Bu kişilerin psikiyatrik bir muayeneye ihtiyacı vardır. Sıradan bir doktor bu hastalıktan şüphelenebilir ancak tek başına bu kanıya varması mümkün değildir. Şizofreniden şüphelenmeniz halinde mutlaka; psikiyatrik muayene talep etmeniz gereklidir.

İlginizi Çekebilir: Kaygı Bozukluğu Nedir? Türleri,Belirtileri,Tedavisi

Şizofreni Muayenesi Nasıldır?

Şizofren olduğu şüphesi ile doktora giden kişilerden; sağlık geçmişleri, akıl sağlığı ile ilgili bilgiler, ailenin sağlık geçmişi istenecektir. Fakat bu bilgiler tek başına yeterli olmayacağı için; fiziksel testler, kan tahlilleri ve MR gibi testler de talep edilir.

Bazı hallerde kişilerin tavırları şizofreni hastalığı ile paralel seyretse de farklı nedenlerden kaynaklı olarak bu tavırları sergiliyor olabilirler. Örneğin;

  • Akıl hastası olan kişiler,
  • Uyuşturucu madde bağımlıları,
  • Bazı ilaçların yan etkileri kişilerin şizofren bir birey ile aynı davranışları sergilemesine neden olabilir.

Genel olarak bir kişinin şizofren olduğunu söylemek için doktorlar hastayı belirli bir süre kontrol altında tutarlar. Hastanın 1 ay içerisinde mutlaka 2 belirgin hastalık belirtisini ortaya koyması gereklidir. Bunlar içerisinde en faz dikkat edilenler;

  • Halüsinasyon,
  • Hezeyan,
  • Düzensiz konuşma olarak ele alınabilir.
İlginizi Çekebilir:  Diyojen Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi?

Şizofreni Nasıl Tedavi Edilir?

Şizofreni tedavi olan bir hastalık değildir. Bu hastalık ile uğraşan kişilerin sürekli olarak tedavi süreci içerisinde kalması gereklidir. Düzenli bir tedavi süreci sonucunda kişilerin hastalığının kontrol altında tutulması mümkündür ve bu sayede kişilerin gösterdiği hastalık belirtileri de şiddetlenmez.

Deneyimli bir kişinin tedavi sürecinde olması hasta üzerinde olumlu etkiler oluşturur. Daha önce böyle sorunlar ile karşılaşmış bir doktordan yardım almanız bu nedenle önemlidir.

Şizofreni Tedavisinde Hangi Yöntemler Kullanılır?

Şizofren olan kişi için ilaç, psikososyal müdahaleler ve rehabilitasyon önemli tedavi yöntemleri içerisindedir.

Doktorlar; şizofren hastalarına, antipsikotik ilaçlar verirler. En sık kullanılan tedavi yöntemi budur ve bu sayede şizofren kişilere bir kalkan sunulur da denebilir. Bu sayede hasta; halüsinasyon görmez, hezeyanlarda bulunmaz ve psikoz belirtilerinden uzaklaşır. Bazı hastaların hastaneye yatması da bu aşamada gerekebilir.

Psikopotik tedaviler sayesinde ise kişilerin sosyal gelişimine yardımcı olmak amaçlanır ve destekleyici niteliktedir.

Rehabilitasyon ile kişiler mesleklerine geri dönebilir, rutinlerine yeniden ayak uydurur.

Şizofreni kendi içerisinde türlere ayrılır. Doktorun şizofreni türünü tahlil etmesi ve buna yönelik olarak tedavi sürecini şekillendirmesi önemlidir. Bazı hastalarda şizofreni dönemsel olarak ortaya çıkabilir; karşınızdaki doktor bilgili değilse şizofreni tanısı gecikebilir.


Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın


Başa dön tuşu
Kapalı