Şarbon Hastalığı Belirtileri – Şarbon Nasıl Bulaşır?

Şarbon Hastalığı Belirtileri – Şarbon Nasıl Bulaşır?
24.07.2019
47
A+
A-

Son dönemde şarbon ve şarbon hastalığı belirtileri en fazla konuşulan konulardan birisi. Şarbon; insan ve hayvanda gözlemlenmesi mümkün olan en eski dönemlerden günümüze gelen hastalıklardan birisi. İnsanlara; enfeksiyonu kapan hayvanlar yolu ile geçen bir hastalık türüdür. Şarbon ölümcül bir hastalıktır ancak çok eski bir hastalık olmasına rağmen hiçbir dönemde kitlesel ölümlere yol açmamıştır. Eski dönemlerde; veba, çiçek gibi hastalıkların birçok insanın ölümüne yol açtığı bilinmektedir. Şarbon genellikle AB ve ABD bölgelerinde rastlanan bir hastalık türüdür. Türkiye genelinde ise son dönemde ithal edilen hayvanlar nedeniyle gözlemlenmiş ve birçok kişide şarbon hastalığı belirtileri ortaya çıkmıştır. Belirtilerin ortaya çıkması ile birlikte ciddi anlamda önlemler alınmış ve daha fazla yayılmadan durdurulmuştur denebilir.

Şarbon Hastalığı Nedir?

Şarbon; zoonatik adı verilen, özellikle otçul hayvanlar üzerinde etkili olan bir hastalıktır. Şarbon; genel olarak hayvandan insana bulaşsa da insandan hayvana bulaşması da söz konusudur. İnsana geçmesi için hayvanla ya da hayvanlar ürünler ile temas halinde bulunmak yeterli. Kişilerde şarbon hastalığı belirtileri çıkaran bakteri; evcil hayvanlar üzerinden de insanlara geçiş sağlayabilir. Hayvanların aşılanması ile oldukça kısıtlı hale gelen hastalık zaman zaman kendini yeniden ortaya koysa da aslında oldukça azalmıştır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde gözlemlenen hastalık; hayati tehlike barındıran bir özelliğe sahiptir.

Şarbon hastalığı farklı şekillerde insan vücuduna yerleşebilir ve bu sayede şarbon hastalığı belirtileri ortaya çıkar. Şarbon; bacillus anthracis adı verilen bir bakteri ile vücuda girer. Çubuk şeklinde bir bakteridir bazı kişiler bu bakteri tipine çomak da demektedir. Hareketsiz bir bakteridir ancak spor yöntemi ile çoğalmaya devam eder. Bakterinin sporlarını vücuduna akış şeklinize göre hastalığın türü de değişim gösterir. Hastalık son dönemde kişilere enjeksiyon yoluyla da verildiği için buna da yeni bir bulaşma şekli tanımı getirilmiştir.

Şarbon Hastalıkları Kimlerde Görülür?

Genel olarak şarbon hastalığı belirtileri belirli kesimlerdeki insanlarda daha sık gözlemlenmektedir.

  • Hayvancılık yapan kişiler,
  • Çobanlık ile uğraşanlar,
  • Kasapları olanlar,
  • Mezbahana çalışanları,
  • Dericilik işi yapanlar,
  • Veterinerler,
  • Hastalığın yayıldığı bölgede yer alan kişiler direkt olarak risk altında olan kişiler olarak ele alınabilir.

Şarbon Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Kişilerin; şarbon hastalığının belirtileri ile ilgili yorum yapmasında hastalığın bulaşma şekli de son derece önemlidir. Bulaşma yolu sayesinde kişiler hastalığı hangi dönemde aldığını anlayabilir ve bu bölge karantina altına alınarak başka kişilerin hastalığa yakalanması önlenebilir.

  • Şarbonlu bir hayvanla temas,
  • Şarbonlu bir ürün ile temas,
  • Şarbonlu hayvan kesiminde bulunmak,
  • Şarbonlu et tüketimi,
  • Şarbonlu hayvanın derisi ya da kılına temasta bulunmak,
  • Hastalığın bulunduğu bölgede bulunmak,
  • Hastalıklı bölgeden hayvan almak,
  • Laboratuvar incelemelerinde bulunmak hastalığın bulaşmasında önemli bir role sahiptir.

Şarbon Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Yapılan araştırmalar şarbon hastalığı belirtileri ile ilgili sonuçlara ulaşılmasını sağlamıştır. Genel olarak belirtiler 2 ile 7 gün arasında ortaya çıkmaktadır. Şarbonun türüne göre belirtiler değişim göstermektedir. 4 tip şarbon hastalığı vardır ve her şarbon hastalığı belirtileri aynı denemez.

  • Deri şarbonu; Türkiye genelindeki en fazla görülen şarbon türüdür. Bakterinin sporları hastalık sırasında derinin altına girer. Deri altında; kabarıklıklar, şişlik ve kaşınma meydana gelir. Kaşıntıların ardından su balonları oluşur. Ağrı hissi neredeyse yoktur ancak derinin su topladığı alanın ortasında siyah bir alan oluşur. 3 santim kadar olması mümkündür.
  • Barsak şarbonu; oldukça az görülen bir şarbon türüdür. En şiddetli şarbon hastalığı belirtileri bazıları bu durumda gözlemlenir denebilir. Yüksek ateş, şok durumu, titreme ve yaşam kaybı ile sonlanabilen bir süreçtir. Bu süreç içerisinde kişiler karın ağrıları yaşar ve kanlı kusmalar, kanlı ishaller gözlemlenir. Kişinin iştahsız olduğu da gözlemlenir.
  • Akciğer şarbonu da en az görülen şarbon türlerinden birisidir. Genel olarak bu şarbon hastalığı belirtileri soğuk algınlığı gibi ortaya çıkar. Kişide ateş ve titreme gözlemlenir. Hasta bir yerden sonra solunum güçlüğü çekmeye başlar ve bu aşamanın ardından şok yaşar. Şarbonun en ağır halidir.
  • Enjekte yöntemi ile şarbon ise son dönemde uygulanan bir nevi saldırı türüdür. Bir takım hayvanlar ile insan ırkı üzerinde tahribat yaratılması amaçlanır.

Şarbon Hastalığı Teşhisi Nasıl Konur?

Şarbon hastalığından kişilerin korunması için neler yapması gerektiğini bilmeleri gerekli. Şarbon erken dönemde tedavi edilmeye başlamazsa kişilerin kurtulma şansı neredeyse yok. Özellikle hayvancılıkla uğraşan kişilerin kendilerini nezle, grip gibi hissetmeleri halinde hızlı bir şekilde doktora gitmeleri gerekli.

Şarbon hastalığı; nezle grip gibi teşhisi yapılabilecek bir hastalıktır ancak kişilerin genel olarak belirtilerin ilk aşamalarında doktora gitmemeleri hastalığın durdurulmasını imkansız hale getirmektedir. Örnek vermek gerekirse; bir kişi grip olduğunda da ateşi çıktığı için kişi ilk aşamada bunun normal bir hastalık olduğunu düşünmektedir. Kusma gibi reaksiyonlardan kısa süreli bir mide üşütmesi yaşadığını düşünebilmektedir. Ciddi belirtiler görülmeye başlandığında ise bakteri artık vücuda tam anlamıyla yayıldığı için tedavi ya çok zor olmaya başlar ya da imkansız hale gelir.

Özellikle en tehlikeli olarak seyreden akciğer şarbonu; kişinin kendini grip sanması ile şoka girmesi arasında çok kısa bir süre içerisinde vücuda yayılır. Akciğer üzerinde yarattığı etki ise ölümcüldür.

Bakteri vücuda spor olarak girer ve hızlı bir şekilde vücutta aktif hale gelerek tüm vücuda yayılabilir. Bakteriler için gerekli bütün imkanları sağlayan vücudunuz; doğru müdahaleyi görmemesi halinde daha hızlı yenik düşecektir.

Kişiler kendini soğuk algınlığı altında hissettiği için bu dönemde bilinçsiz bir şekilde antibiyotik alırsa; bu durum bakterinin daha güçlü bir hale gelmesine neden olacaktır. Bu nedenle ilk aşamada mutlaka doktora gitmek gereklidir.

Hastalık 7 gün içerisinde bütün vücuda tamamen yayılabilir.

Şarbon Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Genel olarak şarbon hastalığı belirtileri gözlemlenen kişilere; penisilin, siprofloksasin ve doksisiklin gibi antibiyotik tedavileri uygulanmaktadır. Bu tedavilerin bakteri güçlenmeden ve bağışıklık sistemini çökertmeden yani hasta şok durumuna geçmeden yapmak gereklidir.

Hastalık üzerinde en etkili olan antibiyotik türü penisilindir ancak bazı kişilerin penisiline alerjisi olduğu bilinmektedir. Alerjisi olan kişiler için de doksisisklin gibi alternatif antibiyotikler geliştirilmiştir. Bu antibiyotikler oldukça etkili bir yapıda olduğundan dolayı hastalığın etkilerini hızlı bir şekilde kontrol altına alıp yok edebilmektedir.

Şarbon hastaları; virüs bazlı bir hastalık ile uğraşmadıkları için tekrardan şarbon etkisinde bir hastalık yaşamaları mümkün değildir ancak hastalığın kaynağı bulunmalı ve yok edilmelidir. Bu nedenle hastalığın kapıldığı alanın tespiti önemlidir. Hastalık nereden yayıldı bulunmazsa; kişilerin yeniden şarbon hastalığı ile karşı karşıya kalması mümkündür.

Şarbon Hastalığından Nasıl Korunmak Gerekli?

Şarbon hastalığı nadir görülen bir hastalıktır ancak görülmesi imkansız değildir.

Hastalıktan korunmak için;

  • Şarbon şüphesi taşıyan hayvanlardan uzak durmak gereklidir,
  • Şarbon sonucu ölen hayvanların bulunduğu bölge yakılmalı,
  • Şarbondan ölen hayvanların üzerine sönmemiş kireç dökülmeli ve gömülmeli,
  • Hayvanların nakil araçları temizlenmeli,
  • Hayvanların kaldıkları ve temas ettikleri şeyler yok edilmeli ya da tam anlamıyla dezenfekte edilmeli,
  • Riskli bölgede yetişen hayvanlar için şarbon aşısı yapılmalıdır.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.