Kleptomani Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kleptomani Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
25.10.2019
16
A+
A-

Kleptomani halk arasında çalma hastalığı olarak da bilinen bir dürtü kontrol bozukluğudur. Psikoloji hastalıklar statüsü içerisinde yer alan bu sağlık sorunu hem hasta için hem de hasta yakınları için ciddi utanç sorunları meydana getirmektedir. Teşhis edilmesi durumunda ilaç tedavisi ve psikoterapi ile oldukça kolay tedavi edilebilmektedir.

Kleptomani Nedir?

Kleptomani Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kleptomani Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kişi için hiçbir gereği olmayan ancak maddeler ele geçirme dürtüsü olarak gösterilen kleptomani Yunanca dilinde hırsız anlamına gelmektedir. Dünyada çok nadir olarak görülen bu sağlık sorunu ilk etapta oldukça gizli tutulmaktadır. Hastanın çalma dürtüsünü alışkanlık haline getirip yakalanması sonucunda psikolojik tedaviler başlayarak hasta iyileştirilmeye çalışılır. İlk olarak 1816 yılında keşfedilen bu hastalık, 1838 yılında bu yana aynı isimle anılmaktadır.

Çalma hastalığı olarak da bilinen kleptomanide hastanın maddi gücü oldukça iyidir. Çaldığı ürünlere ihtiyacı olmayan hastalar genelde maddi değeri düşük olan ürünleri çalmak istemektedirler. Bu dürtü zaman içerisinde daha artarak daha da ileri seviyeye çıkmaktadır. Hastalar çoğu zaman bu sorunlarının açığa çıkmasından korktukları için tedavi olmayı red ederler. Utanç içerisinde bir yaşayan bu hastalar, gerekli tedavi aldıklarında sosyal hayatlarına kaldıkları yerden devam etmektedirler.

Kleptomani Belirtileri Nelerdir?

Kleptomani Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kleptomani Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Çalma hastalığı olarak bilinen kleptomaninin belirtileri şu şekilde görülmektedir;

  • Kişi, kendisine hiçbir şekilde lazım olmayan eşyaları sürekli çalmak istemesi. Bu dürtülerin kontrol edilemeyen bir hale gelmesi
  • Çalma konusunda oluşan dürtülerden dolayı endişe, korku ve gerginlik hissinin oluşması
  • Kişi, hastalığı nedeni ile bir şey çalarken aşırı şekilde tatmin olur, rahatlar ve zevk alır.
  • Her şey olup bittikten sonra kişinin kendisini suçlu hissetmesi, kendinden nefret etmesi, pişman olması, tutuklanma korkusuna girme
  • Bu olayların bir zincir haline gelerek sürekli tekrar edilmesi

Kleptomani Hastalığının Özellikleri

Kleptomani hastaları tarafından çalınan malların genel olarak maddi bir değeri yoktur. Yapılan çalışmalarda tüm hastaların çaldıkları ürünleri satın alabilecek maddi güce sahip oldukları görülmüştür. Çalınan tüm eşyalar kullanılmadığı gibi özel bir alanda saklanmaktadır. Bazı hastalar, çaldıkları ürünleri kullanmayıp saklamadıkları gibi çevrelerine, arkadaşlarına hediye ederler. Hatta bazı hastalar, yaptıklarından pişman olup kendilerine geldiklerinde çaldıkları ürünleri götürüp sahiplerine iade ederler. Hastalara gelen bu çalma dürtüsü bazı dönemlerde gelebilir, bazı dönemlerde artabilir, bazı dönemlerde azalabilir.

Kleptomani Nedenleri

Kleptomani ile ilgili yapılan araştırmalarda bu hastalığın beyindeki sinir hücrelerinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Hala araştırmaların devam ettiğini, yakında yeni çalışmaların yayınlanacağını belirtmek isteriz. Kleptomani nedenleri ise;

  • Beynin Opioid Sistem Bozuklukları: Kleptomani hastalarının çalma dürtüleri beynin tam olarak Opioid bölümünde düzenlenir. Bu bölümde meydana gelen dengesizlikler hastanın çalma dürtülerine sahip olmasına neden olmaktadır.
  • Bağımlılık Bozuklukları: Herhangi bir şey çalmak vücutta dopamin adı verilen bir maddenin salgılanmasına neden olmaktadır. Dopamin vücutta tatmin olma, ödül almış olma gibi hislerin oluşmasına neden olmaktadır. Bazı insanlar, tatmin olma duygusunu her defasında yeniden yaşamak ister.
  • Serotonine Bağlı Sorunlar: Beyin içerisinde Serotonin adında bir madde daha bulunmaktadır. Bu maddenin asıl görevi duygu ve ruh halini düzenlemektir. Dürtülerini kontrol etmekte zorlanan kişilerde bu maddenin salınımı düşerek duyguların düzenlenmesi minimuma indirilmektedir.

Kleptomani Risk Faktörleri

Kleptomani Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kleptomani Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kleptomani hastalığının başlangıcı daha çok gençlik döneminde başlamaktadır. Bugüne kadar yapılan teşhislerde hastaların %65’inden fazlası kadınlardan oluşmaktadır. Hastalığın risk faktörleri ise;

  • Aile: Kleptomani hastalığı ilk olarak genetik bulaşma özelliğine sahiptir. Aile içerisinde daha önce kleptomani, obsesif kompulsif bozukluk yaşayan kişilerin aile bireylerinde bu hastalıkların görülme olasılığı daha yüksektir. Aynı zamanda alkol ve uyuşturucu madde bağımlılığı bulunan kişilerin çocuklarında da bu rahatsızlık bir risk faktörüdür.
  • Psikolojik Rahatsızlıklar: Kleptomani tek başına yaşanan bir sağlık sorunu değildir. Bu hastalığa sahip kişilerde aynı zamanda bipolar bozukluk, madde kullanımı, bipolar bozukluk, kişilik bozukluğu, anksiyete bozukluğu gibi birçok farklı psikolojik rahatsızlıklarının da bulunduğu görülmüştür.

Kleptomani Nasıl Teşhis Edilir?

Eğer bir kişi kendinde kleptomani olduğunu düşünüyorsa öncelikle psikolojik ve fiziksel muayeneden geçerler. Psikolojik değerlendirme hastalığın aşıl teşhis nedeni olurken fiziksel değerlendirme dürtüleri tetikleyen herhangi bir başka neden olup olmadığını tespit etmek için uygulanmaktadır. Teşhis sırasında uygulanan prosedür standart olup Ruhsal Bozuklukların Teşhis ve İstatistik El Kitabına göre yürütülmektedir. Kleptomani teşhisinin şu sıralama ile yapıldığını söyleyebiliriz;

  • Çalma ile ilgili gelen dürtülerin hastayı ilk olarak nasıl hissettirdiği sorulur. Gelen yanıtlar tek tek not edilir.
  • Dürtülerin tekrardan gelip gelmediği, kişinin bundan keyif ve zevk alıp almadığına dair bir durum listesi oluşturularak bunlar not edilir.
  • Son aşamada ise kleptomani hasta adayına birtakım anketler uygulanır. Öz değerlendirme forumları bu konuda teşhisin tespit edilip edilmesinde büyük bir etkiye sahiptir.

Bazı durumlarda hastalar belirtilerini ve dürtülerini çok iyi bir şekilde gizleyebilmektedir. Bu nedenle hastalığın tam teşhisi bazı durumlarda yapılamamaktadır.

Kleptomani Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kleptomani tedavi edilmediğinde çok ciddi sorunları beraberinde getirmektedir. Kişinin başta iş hayatı olmak üzere iş hayatını bütünü ile etkileyen bu sorun finansal sistemi olumsuz etkilediği gibi yasal olarak da zorluk yaşamanıza neden olabilir. Bu konuda tedavi almayı kabul etmeyen kişilerin önünde oldukça zor bir sürecin bulunduğunu belirtmek istiyoruz. Tedavi edildiğinde tüm dürtülerin zaman içerisinde normal hale geldiğini görebilirsiniz.

Kleptomani Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kleptomani Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kleptomani sorununda tedavi birçok psikolojik sorunda olduğu gibi ilaç ve psikoterapi ile sağlanmaktadır. Bu psikolojik sorunun tedavisinde standart bir yöntem maalesef ki uygulanmamaktadır. Bazı hastalar sadece psikoterapi ile tedavi edilirken bazı hastalar sadece ilaç ile tedavi edilebilmektedir. Tedavi konusunda yürütülen işlemler ise;

  • İlaç Tedavisi: Kleptomani tedavisinde kullanılan psikiyatri ilaçlarının herhangi bir geçerliliği olmadığını belirtmek isteriz. Bilimsel çalışmaların çok az olduğunu, kullanılan ilaçların resmi, onaylı olmadığını belirtmek isteriz. Uzmanlar, birazdan belirteceğimiz ilaçları kleptomani tedavisinde iyileştirici olarak vermektedir.
  • Naltrekson: Bir bağımlılık ilacı olan Naltrekson beyinde bulunan Opioid Antanist salgısının artmasını sağlar. Bu salgılar beyinde meydana gelen çalma ve buna bağlı zevk alma hisselerini ortadan kaldırmaktadır.
  • Antidepresan: Psikolojik bütün sağlık sorunlarında tedavi amacı ile kullanılan antidepresan kleptomani tedavisinde de kullanılmaktadır.

İlaç tedavisine ek olarak psikoterapi yöntemi ile de kleptomani tedavi edilebilmektedir. Burada uygulanan yöntem, hastanın geri dönüşü tamamen psikoloğun atacağı adımlara bağlıdır. Bu yazımız içerisinde kleptomani nedir sorusunun yanıt vermeye çalıştık.


YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.