Kaygı Bozukluğu Nedir? Türleri,Belirtileri,Tedavisi

Kaygı Bozukluğu Nedir? Türleri,Belirtileri,Tedavisi
05.07.2019
171
A+
A-

Kaygı bozukluğu (anksiyete), toplumda çok sık karşılaşılan bir psikolojik rahatsızlıktır. Yaklaşık olarak toplumda  %18-20 kişiyi etkileyen rahatsızlık günlük hayatta da kişiye çok büyük problemler oluşturabilmektedir. Kişide büyük problemlere yol açan bu hastalığın tıp literatüründe geçen ismi ise anksiyetedir. Kişinin herhangi bir konuda odaklanmasına imkan sağlamayan bu rahatsızlığı artan kalp atışınızdan, yoğun derece huzursuzluk yaşamanızdan fark edebilirsiniz. Bu yazımızda anksiyete hakkında tüm merak edilenleri ve yapmanız gerekenleri tek tek açıklıyoruz.

Okumanızda Fayda Var: Anksiyete Belirtileri Nelerdir? Anksiyete Çeşitleri

Kaygı  Bozukluğu Nedir?

Kelime anlamı olarak kaygı, vücudunuzun aslında stresli durumlara verdiği doğal bir yöntemdir. Fakat sizi günlük hayatınızda dahi zor duruma sokan derecede stres ya da endişe sahibi iseniz bu psikolojik rahatsızlığı yaşıyorsunuz diyebiliriz. Herhangi bir psikolojik rahatsızlığı olmayan insanda, baskı altında olduğu durumda büyük bir stres ortaya çıkabilir. Kendisini endişeli hissedip , ruhsal bi sıkıntı yaşayabilir. Fakat stresli durum geçtikten sonra ya da başka bir deyişle “stresör” ortadan kalktıktan sonra, genel olarak stresi azalır ve endişeli ruh hali ortadan kalkar. Kaygı bozukluğu yaşayan kişide ise bu durum pek de bu döngüde işlemez.

Kaygı Bozukluğunun Sebepleri

Psikolojik rahatsızlık olarak bahsedilen kaygı ise kişide endişeli duygular ortadan kalmadığı zamandır. Anksiyete’nin en basit belirtisi olarak, endişe duygularınız aşırı ve altı aydan uzun süre sürmesi ve yaşamınıza müdahale eder şekilde rahatsızlık oluşturması olarak özetleyebiliriz. En basit olarak eğer bu belirtileri taşıyorsanız acil olarak tıbbi bir yardım almanız gerekmektedir.

Peki kaygı bozukluğu neden ortaya çıkar? Anksiyete bozukluğu olan kişilerde sorun nedir? İşte bu sorularının tam olarak kesin cevabı bulunmamakta. Çünkü bu rahatsızlığın tam olarak nedeni anlaşılamamaktadır. Bu psikolojik rahatsızlık kimi kişilerde çok büyük stresli olaylar sonrası ortaya çıkıyorken, kimi kişilerde ise durup dururken hiçbir sebep yokken ortaya çıkmaktadır.

Anksiyete Bozukluğu Türleri

Kaygı  bozukluğu 6 farklı başlıkta toplanabilir. Kişide endişeli duygular oluşturan ve kaygıyı kontrol altına almasını engelleyen bu rahatsızlığın 6 türü ise şöyledir;

  1. Yaygın Anksiyete Bozukluğu: Tek bir tetikleyici olmaksızın, her şeye her konuya bağlı olarak, hayatınızda yaşanan sürekli bir kaygı ve endişe hali. Günlük hayatta karşılaşılan her durumlar, hatta her şeyle ilgili kaygı duyma halidir. Param yetecek mi? Sağlığım ne olacak, ailemde çevremdekilerle ilişkim nasıl olacak? Bu sorular sizi evden çıkmamaya bile itebilir.
  2. Akut Stres Bozukluğu: Yaygın Anksiyete’nin aksine belirli travmalar yaşayıp bunların sonrasında ortaya çıkan, ve kısa süreli olan stres bozukluğu
  3. Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB): Hayatınızda yaşanan travmatik bir olay meydana geldiğinde yaşanan endişe.
  4. Agorafobi: Kaçmanızın zor olduğu, ya da zor olabileceği duygusuna kapıldığınızda, birden ortaya çıkan korku, endişe ve kaşınma.
  5. Obsesif-Kompulsif Bozukluk: Saplantılı olduğunuz herhangi bir konu ya da durum karşısında gösterilen, ortaya çıkan stres bozukluğu. Bu kişiler zorlamalara da gelemezler, zorlama anında büyük bir endişe duyarlar.
  6. Fobiler: Herhangi bir korktuğunuz nesne ya da durum karşısında başınıza gelen ve sizin bir an önnce kaçınmanızı dürtüleyen stres bozukluğu
İlginizi Çekebilir:  Anksiyete Tansiyonu Nedir ve Belirtileri ?

Kaygı Bozukluğunun Belirtileri Nelerdir?

Anksiyete belirtileri aslında kişiden kişiye pek çok farklılık göstermektedir. Kaygınızın kendini göstereceği ortam, durum herkeste farklıdır hatta tek kişide bile farklı durumlar karşısında vücudun gösterdiği belirtilerde ayrım olabilir. Fakat genel olarak tıbbi açıdan genel geçer kabul edilen anksiyete belirtileri şunlardır;

❖ Artmaya başlayan kalp atış hızı

❖ Birden ve şiddetli şekilde başlayan baş ağrısı

❖ Nefes alıp vermede hızlılık

❖ Mideye kramplar girmesi

❖ İç huzursuzluk, bunalma hali

❖ Birden bastıran yorgunluk hissi

❖ Vücudunuzda bulunan kaslarda gerginlik

❖ Hatta kaslarınızda ağrıların olması

❖ Göz seyirmesi

❖ Vücutta titreme

❖ Herhangi bir konuya ya da bir kişiye odaklanmada zorluk yaşanması

❖ Uuyumak için yatağınıza geçtiğinizde uykuya dalmada büyük güçlük çekmek

❖ Aniden sinirlilik durumunuzun artması

❖ Kontrolünüz dışında artarak gelişen endişeli duygularınız

 Kaygı Bozukluğu Teşhisi Nasıl Koyulur?

Anksiyete bozukluğunun belirlenen bir testi henüz yok. Profesyonel psikologlar tarafından belirtileriniz hakkında size sorular sorularak anksiyete bozukluğunun teşhisi mümkün olur. Ruhsal bozukluklar tanımlayıcı İstatistiki veriler kitabında anksiyete bozukluğuna bazı verilerle tanı konulabileceği yer alıyor. İşte anksiyete tanısı koyulan kişilerde teşhis için arananlar

Aşırı stres ve kaygı halinin 6 Aydan uzun bir süredir açıkça açık bir şekilde gözlemlenmesi.

Kaygı Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?

Anksiyete bozukluğu hastalığı kişiden kişiye değişkenlik gösteren psikolojik hastalıkların başında gelmektedir. Bu yüzden kendi kendinize tanı koyup tedaviye çalışmak kişide daha büyük hasarlar oluşturabilir. Bu yüzden psikolojik destek alıp, danıştığınız doktorunuzdan tedavi konusunda güzel fikirler alabilirsiniz. Karşılıklı konuşma şeklinde geçen seanslarınızda kaygınızın hangi boyutta olduğunu, anksiyete bozukluğunun hangi türünde olduğunuzu görüşebilirsiniz. Stresinizin seviyesini ölçüp, eğer çok büyük sorunlar teşkil etmiyorsa tıbbi tedaviye gerek olmayabilir. Tıbbi tedaviye gerek olmayan psikolojik rahatsızlıklarda, psikoloğunuzun verdiği önerileri dikkate alıp, önemser ve hayatınıza geçirirseniz stresinizi kontrol altına alabilirsiniz.

İlginizi Çekebilir:  Bipolar Nedir? Bipolar Bozukluğu Tedavisi

Düşük seviyedeki kaygı bozukluğu, yaşam tarzınızda değişiklik yaparak, hayatınızda belirli başlı şeyleri değiştirmeniz ile hayatınızı zorlaştıran hastalığın semptomlarıyla başa çıkmanızda yardımcı olabilir. Fakat stres bozukluğunuz ve endişeli haliniz orta ya da ağır düzeyde ise psikoloğunuzla ya da doktorunuzla birlikte sağlıklı süreçte tedavi için ilerlemeniz sizin günlük hayatta daha sorunsuz yaşamanıza yardımcı olmaktadır.

 Kaygı Bozukluğu Tedavi Çeşitleri Nelerdir?

Günümüzde en yaygın psikolojik rahatsızlık olan Anksiyete bozukluğunda tedaviye başlanmadan önce kişinin kendi kendine yapması gerekenlerin başında kafein ve nikotin kullanımını azaltmak geliyor. Kafein ve nikotin bize anlık mutluluk verirken uzun vadeli olarak bizi aslında daha da strese soktuğu kanıtlanmış bir gerçektir. Sigara ya da kahve anlık olarak stres durumunda bizi sakinleştirdiğini düşünürüz. Fakat kaygı bozukluğu rahatsızlığımız ile savaşmak istiyorsak bizi iyiye değil, tam tersi yöne başarısızlığa, iyice strese götürür. Anksiyetesi olan insanların en zorlandığı bir diğer konu ise “şu anda” kalma mevzusu. Kişi ya gelecekle ilgili düşüncelere dalıp kaygı yaşıyor ya da geçmişe takılıp kalıyor. Önemli olan ise şu anda olabilmemek.

İlginizi Çekebilir: Şizofreni nedir ? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Kaygı Bozukluğu yaşayan hastada tedavi iki farklı kategoride ele alınabilir. Stresin seviyesine göre hangi kategoride tedavi göreceğiniz de görecelik gösterir. Anksiyete ile savaş için çıktığınız bu yolda tedavi şu üç kategoride yapılır.

  1. Psikoterapi

  2. İlaç Tedavisi

  3. Psikoterapi ve ilaç tedavisi (ikisi birden)

İlaç kavramı sizi kesinlikle korkutmasın. Stres bozukluğu tedavisinde verilen ilaçlar, sizlerin tamamen yatışması ve stresli halden uzaklaşması için antidepresan ve yatıştırıcı içeriklidir. Bu ilaçların amaçları; beyinin kimyasını dengeleyerek, yaşanılan stres olayını kişide önlemek ve ayrıca yaşanan stresin semptomlarını en aza indirmektir.

Psikoterapi yönetimde ise bilişsel davranış terapisi adı altında, stres anında kişiye endişe ve kaygısını azaltmak için değişik düşünme, davranış ve tepki gösterme yolları kullanılır. Bu yöntem kaygı bozukluğunu durumunu düzeltmek için neredeyse kesin sonucu veren yöntemdir.

İlginizi Çekebilir:  Bipolar Bozukluk Nedir? Belirtileri ve Tedavisi?

Bazı insanlar ilaç kullanımına çok iyi tepki verirken bazı insanlar psikoterapiye çok güzel tepki verir. Bazı insanlarda ise hem psikoterapinin hem de ilacın ikisinin birlikte kullanılması gerekmektedir. Bu durum tamamen hastaya bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu sebep ile vakalar teker teker, farklı olarak değerlendirilmesi daha başarılı sonuçlara ulaşılmasını sağlar.

Kaygı Bozukluğu Ne Zaman Tedavi Edilmeli?

Kaygı bozukluğu durumu yaşayan insanlar bir süre sonra kaygıdan da kaygı duymaya başlayabilirler. Bu durum hayatlarında bir çıkmaza sokabilir kişiyi. Bu tip insanlar aşırı sinirli ve aşırı gerginlik yaşarlar. Aşırı gerginlikten kas ağrıları, kulunç ağrıları yaşamaya başlarlar. Bu durumdan ciddi şekilde şikayet edebilirler. Uyku bozukluğu yaşarlar, uykuya dalamama çok uyku isteği gibi… Zaman zaman unutkanlık yaşadıklarından da şikayet ederler. Ciddi şekilde konsantrasyon bozukluğu yaşarlar. Yukarda da bahsettiğimiz gibi, bu tip durumlar 6 ayı geçmiş ise derhal bir profesyonel uzman psikologdan yardım almalı ve tedavi için tamamen gönüllü olmalısınız.

Genel olarak bu tip hastalara baktığımız zaman çok evhamlı anne babaların çocukları oldukları gözlemlenmektedir. Kaygı bozukluğu olarak bahsettiğimiz bu hastalık aslında kişide çocukluğundan itibaren bulunuyor. Gençlik ya da özgünlük döneminde kendini iyice göstermiş olsa dahi çoğunlukla geçmişten, çocukluktan gelen bir anksiyete bozukluğu hali oluyor.

Bu hastalık genelde depresyonla birlikte de görülebilir. Ya da karnınızda çok gaz oluşmasına, kabızlığa, şişkinliğe de yol açabilir.

Göz atmanızda fayda var: Depresyon Belirtileri Nelerdir? Depresyon Testi

Kaygı aslında insan için tamamen zararlı bir şeydir de diyemeyiz. Aksine kaygı insana yararlı bir durumdur. Çünkü insanı tehlikeye karşı korur. Fakat kaygının fazlası insana zarar veriyor. İnsani değerlerimizden bir kaygı ya da strese girdiğimiz bir duygu ne kadar uzaklaştırıyor ise o halde biz mutsuz bir hayat yaşadığımızı farketmeliyiz. Peki kaygı yapmak bir düşünce aklımıza geldiğinde ne yapmalıyız? Karşıma gelen durum için ben elimden geleni yaptım, herhangi bir kötü sonuç çıkabilir, çıksa dahi ben elimden geleni yaptığım için içim çok rahat. Ben şimdi önümdeki işe bakacağım ve daha başarılı olmak için her zaman olduğu gibi yine elimden geleni yapacağım. Bu cümleyi söylemeli, kaygı durum bozukluğuna takılmamalı, stres yapmadan yolumuza devam etmeliyiz.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.