Bipolar Bozukluk Nedir? Belirtileri ve Tedavisi?

Bipolar Bozukluk Nedir? Belirtileri ve Tedavisi?
16.08.2019
55
A+
A-

Bipolar Bozukluk

Bipolar Bozukluk iki uçlu duygu durum bozukluğu anlamına gelmektedir. Diğer adıyla manik depresif hastalık yani, beyni etkileyen duygu durum ve enerjide gündelik aktivitelerin tamamlanmasına yönelik bozulmaya neden olan bir hastalıktır. Günlük hayatın akışında tüm insanların duygu durumunda olan şekilde inişler ve çıkışlar gerçekleşmektedir. Bipolar bozuklukta ise gündelik olaylara karşı bağlantılı veya bağlantısız şekilde keskin inişler ve çıkışlar ile karşılaşılmaktadır.  Kişinin düşüncelerinde duygularında ve davranışlarında, yaşamını etkileyen her durumda büyük belirtileri gösterir.  Bipolar bozukluk hastanın kendisini aşırı coşkulu yani manik ve hipomanik dönem olarak adlandırılan çok belirgin depresif dönem olarak hissedilen veya iki durumun da bir arada görüldüğü karma olarak adlandırılan dönemdir.

Duygu Durum Bozukluğu Nedenleri

Duygu durum bozukluğu nedenleri yani bipolar bozukluğun nedenleri olarak ortaya konan kesin bir problem ve etken olmadığı söylenmektedir. Psikoloji dünyası bu alanda yaptığı çalışmalarda şu bilgiler ortaya çıkmıştır;

  • Bipolar bozukluk hastalarının beyin yapılarında ve fonksiyonlarında farklılık gösterilebilmektedir.
  • Genetik yapının kişinin hastalığa yakalanmasında etkili olduğu düşünülmemekle beraber tek yumurta ikizlerinde ayrı genler bulunulmasına rağmen ikizlerin birinde hastalık gelişebilir. Hasta olmayan diğer ikizde ise hastalığın görülme ihtimalleri %100 değildir.
  • Hastalığın aile üyelerinde bipolar bozukluk olanlar, olmayanlara oranla ortaya çıkmasının daha yüksek ihtimalde olduğu bilinmektedir. Aile üyeleri de bipolar bozukluk hastası olan birçok kişide bipolar bozukluk ortaya çıkmadığı not edilmelidir.

Bipolar bozukluğun nedenleri hastalığın tüm tiplerinde duygu durum enerji ve aktivite seviyelerinde görülen bozuklukların fark edilmesi ilk belirtiler arasındadır. Duygu durumdaki değişiklikler, aşırı yükselişler, keyifli haller, enerjik davranışlar, çok özgün ya da mutsuz depresif davranışlara uzanan şekilde belirtiler kendini göstermektedir. Hastalığın daha hafif manik dönem belirtileri ise, hipomani olarak adlandırılmaktadır. Bipolar bozukluk hastalığının belirtileri dönemlerine göre 2 ayrı kategoride incelenir.

1.manik dönem

Bu dönemde bipolar teşhisi bulunan hastalarda yükselmiş duygu durum farklılıkları, aşırı coşkulu hissetmek gibi durumlar gözlenir.  Aynı zamanda hastalar çok enerjik hissedebilirler. Hastaların aktivite seviyelerinde artış görülebilir. Heyecanlı ve sabırsız hisseden manik dönem bipolar hastaları normalden daha aktif olabilirler öyle ki çok hızlı konuşurken, konudan konuya geçebilirler. Ayrıca huzursuz, tedirgin hassas davranışlar sergileyebilirler. Düşünceleri çok hızlı değiştiği gibi aynı anda birçok şeyi de hissedebilirler.

2.Depresif Dönem

Depresif dönem bipolar rahatsızlıkların belirtisi kişinin mutsuz düşmüş, boş ve umutsuz hissetmesidir. Kişide değişikler sıklıkla fark edilir.  Çok enerjik olurlar bazen de günlük aktivitelerin seviyesinde düşüş olmaktadır.  Uyku problemleri yaşamak az veya çok uyumak ve hiçbir şeyden keyif alamamak hisleri görülür.  Depresif dönem bipolar hastaları, endişeli hissederler, çok sık unuturlar, çok fazla veya çok az yemek yerken genel olarak yorgun veya yavaştırlar. Ölüm veya öz kıyım hakkında düşüncelere kapılarak kaygı ve endişe yaşarlar. Bazı bipolar rahatsızlıklarda ise, duygu durum dönemleri manik ve depresif belirtiler olarak her iki şekilde de görülebilir. Hasta çok mutsuz veya umutsuz hissederken aynı zamanda aşırı enerjik tavırlarda sergileyebilir. Bu şekildeki hastalık seyri karma dönem olarak adlandırılmaktadır.

Bipolar Bozukluk Tanısının Netleşmesi

Bipolar bozukluk tanısının netleşmesi doktor ve psikologların gözlem ve raporları ile kesin bir hal alır. Bipolar hastalığına sahip olan kişiler, sağlıklı ve üretken bir hayat geçirebilmeleri adına doğru teşhis ve tedavi çok önemlidir. Kendisi de veya yakınlarının da bipolar bozukluk belirtilerinin olduğunu düşünen kişilerin hiç vakit kaybetmeden geçici bir durum olduğunu düşünmeden hemen uzman desteği almalıdır.  Uzmanlara danışarak muayene olunması bipolar bozukluk tanısında yapılması gereken ilk basamaktır. Hekimin psikiyatri değerlendirmeleri sonucunda bipolar bozukluk tanısı konulabilir. Kişilerin kesin ve net bilgiye sahip olmadan uzmanlardan destek almadan hastalığın seyrine ilişkin müdahalelerde bulunmamalıdır.

Bipolar Bozukluk Tedavisi

Bipolar bozukluk tedavisi sürecin de bipolar bozukluğun en şiddetli seyir gösteren formlarında bile bipolar belirtilerinde ve duygu durum değişiklikleri üzerinde iyi bir kontrol sağlanabilir. Bipolar bozukluk tedavisinde başlıca ilaç ve Psikoterapi kullanılmaktadır. İlaç tedavisinde duygu durum düzenleyiciler, atipik, antipsikotik ve antidepresan adı verilen ilaçlar kullanılmaktadır.  Psikoterapi veya konuşma terapisi de hasta ve hasta yakınının ruhsal sağlığı için destek sağlamak adına eğitim vererek rehberlik yapmak gerekmektedir. Etkili tedavi planında genellikle ilaç tedavisinin yanında konuşma terapisi de bulunmalıdır.  Tedavilerin doktor kontrolü de uzun süreli ve devamlı olması bu şikâyetlerin ve semptomların kontrol altına alarak azalmasına neden olacaktır.

Bipolar Bozukluğun Diğer Hastalıklarla İlişkisi

Bipolar bozukluğun diğer hastalıklarla ilişkisi gözlemlendiğinde özellikle birçok kişide anksiyete yani endişe bozuklukları görülebilir. Maddeyi kötüye kullanma ve yeme bozuklukları da bipolar bozukluk hastası olan kişilerde sıklıkla görülebilir. Ayrıca bipolar bozukluk rahatsızlığı olan hastaların tiroid ili ilgili hastalıklara yakalanma sıklığı daha fazladır. Migren gibi baş ağrıları kalp hastalıkları da bipolar rahatsızlığı olan kişilerde sık karşılaşılan durumlardandır.  Diyabete ve obeziteye yakalanma riski de bipolar bozukluk hastalarında oldukça fazladır.

Bipolar Bozukluk ve Gebelik

Bipolar bozukluk ve gebelik değerlendirildiği zaman ilaçlara bağımlı hastalarda gebelik döneminde birçok faktör, duygu durumunda olan değişikliklere sebep olabilir. Gebelik döneminde bireyin kaygı düzeyini takip edilmesi dinlenmek için yeterli zamanda kendine ayırması gevşemesi önemlidir.  Gebelikte varsa ilaç kullanımı özellikle ilk 3 aylık dönemde Doktor kontrolünde yeniden planlanmalıdır. Bipolar bozukluk hastası gebelerde doğum sonrası dönemde;

  • Doğum ile ilgili endişelerinin artması ve bu durumun kaygılara dönüşmesi gibi problemler görülür.
  • Uyku düzeninin sağlanması gerekir.
  • Çevresel uyaranların azaltılması şarttır.
  • Eş, aile ve arkadaşlardan sıkı destek almaları en çok dikkat edilmesi gerekenler arasındadır.
  • Duygu durum değişikliklerinin takip edilmesi, hastaların doğum sonrası dönemlerde kontrol altında tutulabilmesi için son derece önemlidir.

Bipolar bozukluk ve gebelik arasındaki sorunlar Özellikle lohusalık döneminde kendisini belli edebilir. Bipolar hastalıkların artması ve iyileşmesi yeniden artarak meydana çıkması sıklıkla görülmektedir.  Ayrıca emzirme döneminde bipolar bozukluğa yönelik kullanılmakta olan ilaçların birçoğu anne sütüne geçmektedir.  Bu nedenle emzirme döneminde ilaç kullanımının düzenlenmesine yönelik mutlaka doktorla iletişime geçerek danışarak gerekli düzenlemeler uygulayarak ilaç kullanımı yapılmalıdır.  Tam bir uyum içerisinde olan anne ve bebek sağlığı açısından da önemli kabul edilen ilaçların doktor tarafından önerilen ilaçlar olması şarttır.

Bipolar Bozukluğun Tedavi Yöntemleri

Bipolar bozukluğun tedavi yöntemleri günümüzde eskiye oranla daha çok gelişmiştir. Bu tedavi yöntemlerine hastanın, yakın çevresinin ve doktorun uyumlu ve istikrarlı tedavi süreci olumlu sonuçlar elde ettirecektir. Bipolar bozukluğunda uygulanan tedavi yöntemleri şöyledir;

1.İlaç kullanımı;

bipolar bozukluklar da ilaç kullanımı önemlidir. Tedavide genellikle lityum gibi duygu durum sabitleyici ilaçlar tercih edilmektedir. Bazı antipsikotikler ve benzodiazepinler duygu durumundaki ani değişimlerin önüne geçebilmek için kullanılabilir. Doktorun önerdiği duygu durumundaki ani değişimler stabilize edilerek kullanılan ilaçlar bunların hepsinin kontrol altında Tutulması son derece önemlidir.

2.Psikoterapi;

bipolar bozukluklar da ilaç kullanımlarının yanı sıra hasta için uygun olan terapi yöntemlerinin de uygulanması hastalığın neden olduğu değişimlerle başa çıkabilmek için son derece önemlidir. Alanında uzman hekimler ve psikoterapist ile iletişime geçilerek kişiyi rahatsız eden duygularla nasıl başa çıkılır, duygu durumunu kontrol altına alınabilmesi için gereken yöntemlerin tümü öğrenilmelidir.

3.Eğitim;

Semptomlar ile başa çıkabilmek ve ileride oluşabilecek komplikasyonları önleyebilmek adına bipolar bozukluk ile ilgili bilgi dağarcığına sahip olmak son derece önemli bir noktadır. Böylece bipolar bozukluk rahatsızlıklarıyla karşılaşıldığında problemlerin öngörülmesi ve başarısızlıklarla karşılaşılması böylece engellenmiş olur.  Kişi ve çevresinin bipolar bozukluklara karşı eğitimli olmazsı hastalık sürecinde azim ve kararlılık için son derece önemlidir.

4.Yaşam biçimi değişiklikleri;

kişi bu uzun süren süreçte yaşam biçimini düzenleyerek hastalığın semptomlarını ve duygu durum da yarattığı değişimleri minimumda tuta bilmelidir. Düzenli uyku alışkanlığı alkol ve uyuşturucudan uzak durarak, eğer kullanımı varsa kesinlikle bırakarak rahatsızlığın etkileri kontrol altına alınmalıdır. Ayrıca kişi günlük rutinlerinde düzenli spor yaparak stres seviyesini azaltarak günışığında alınacak faydaları alarak rahatsızlığını kontrol altına alabilir.

Bipolar Bozukluk ve Toplum

Bipolar bozukluk ve toplum arasında eğitim gerektiren ve bilinçlendirilmesi gereken büyük bir insan topluluğu vardır.  İnsanlar birçok rahatsızlıkta olduğu gibi duygu durum bozukluğu olduğunu fark eden kişilere karşıda farklı ve ön yargılı davranırlar ve düşüncelere kapılırlar. Şizofreni hastalığından farklı olarak birçok insanda meydana çıkabileceği unutulmamalıdır. Bu tarz rahatsızlıklara karşı toplum ve yakın çevre kişi ve kişinin yakınlarına karşı sosyal destek göstermelidirler.

İlginizi çekebilir: Şizofreni nedir ? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

İnsanların yakınlarında görülen bu tarz rahatsızların kişide ne kadar yıpratıcı, üzücü ve yorucu bir etkiye sahip olacağı unutulmamalıdır. Aynı toplum içerisinde yaşayan bireyler birbirlerinin hastalıklarına, tercihlerine ve inanışlarına önem vererek anlayışlı davranmalıdır. Toplum olmanın en önemli kuralıda saygı ve anlayış çerçevesinden geçmektedir.  Kişinin karşı tarafla empati kurarak yaklaşması, halinden anlaması duyarlılık ve insanlık seviyesinin göstergesidir.

Çevreye hiçbir zararı olmayan kendi duygu ve durumlarında yoğunluk yaşayan bipolar bozukluk hastası olan kişilerden korkmak ve kaçmak rencide edici ve üzücü bir davranış olacaktır. Bu süreçte kişi karşı tarafa anlayışlı ve hassas davranmalıdır.


YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.