Adet Görememe Nedenleri Neler?

Adet Görememe Nedenleri Neler?
19.08.2019
62
A+
A-

Adet görmeme diğer adı ile amenore olarak tıp dilinde kullanılmaktadır. Kadınların hepsi doğduklarında hayatları boyunca üremek için ihtiyaç duyacakları yumurta sayısı ile dünyaya gelirler. Yumurtalarsa yumurtalıklarda muhafaza edilmektedirler. Yaş ilerlediğinde 12-15 yaşlarında menstrüel yaşa gelinir ve yumurtalar serbest bırakılmaktadır. Bu yumurtalar sperm ile döllemeyi bekleyeceklerdir. Fallop tüpü boyunca bekleme esnasında dolaşırlar.

Adet kanaması düzenine bakıldığında 45 günden daha fazla yada 21 günden daha az sürelerde adet kanaması yaşanması adet düzensizliği konusuna girmektedir ve tedavi edilmesi gerekir. Burada önemli olan her ay oluşan kanamaların arasında zamansal olarak farklılıkların oluşabileceğidir. Yani her ay sabit 30 günde sürekli adet kanaması gerçekleşmez.

Kadınların üreme sistemleri adet döneminde rahim duvarının kalınlaşmasını, oluşabilecek bir gebelik halinde embriyonun gelişmesi ve bebeğin gelişimi gibi değişimlerde yapabilmektedir. Olası bir gebelik durumu oluşmazsa rahim duvarı kıvam almış dokuyu kanama yardımı ile vücut dışına atar ve adet kanaması başlamış olur.

Sağlıklı kadınların bir çoğunda adet kanamaları 28 günde bir gerçekleşir ve 5 ile 7 gün arasında devam ederek kanama durur. Bazen adet düzensizlikleri yaşanabilir bu duruma amenore ismi verilmektedir. Bunun anlamı adet kanamasının gerçekleşmemesidir. Adet görememe durumu sıklıkla birkaç nedene bağlı olarak gelişmektedir ve sıklıkla ikiye ayrılmakta bunlar birincil ve ikincil durumlardır.

Hastalar eğer 14-15 yaşından sonra adet görememe yaşarlarsa bu duruma birincil amenore adı verilmektedir. Bu duruma eşlik edebilen cinsel problemler oluşabilir ve sıklıkla meme büyümesi görülebilir. Eğer 16 yaşına kadar adet görülmezse ve cinsel nitelikler kazanılmışsa bu durum birincil olabilmektedir. Adet görmeme nedenleri arasına giren diğer durumlar ise ikincil olarak tanımlanmaktadır.

Adet Görmeme Neden Kaynaklanır?

Gebelik

Gebelik belirtilerinin en başında düzenli adet kanamaları yaşansa bile adet gecikmesi olmaktadır. Gebelik oluşursa vücut östrojeni aşağıya çekerek, progesteronu yükseltir. Bunun nedeni vücudun bebeği kayıp etmemesidir. Buna karşı hormonlar ile önlemler alınır ve rahim astarını dökülmesi engellenerek adet kanaması oluşmaz. Bu durum rogesteronun artması ve östrojenin düşürülmesi ile sağlanır.

Menopoz

Menopoz demek kadınların üreme fonksiyonlarının durduğu ve bir daha hamile kalamayacağı anlamını taşımaktadır. Bu durum ayrıca yumurtlamanın olmayacağı ve adet kanamasının da artık gerçekleşmeyeceği anlamına gelir. Eğer bir kadın bir sene boyunca herhangi bir adet kanaması yaşamıyorsa ve yaşı da 40-50 arasında ise menopoza girdiği akıllara gelmektedir. Menopoz tamamen biyolojik bir süreçtir ve eğer ağır tedavilere maruz kalınırsa kemoterapi gibi buda menopozu tetikleyebilmektedir.

Emzirme Dönemi

Kadınlar doğum yaptıktan sonraki ilk 6 ayda adet kanaması yaşamazlar bu duruma laktasyonel amenore adı verilmektedir. Kısaltması LAM olarak kullanılır. LAM olarak durumun değerlendirilebilmesi için kadın doğum yaptıktan hemen sonra adet görmemeli.  Doğumdan sonra bebeğini emziriyor durumda olmalıdır, ayrıca bebek 6 aydan daha küçük olmalıdır.

Kullanılan İlaçlar

Bazı hastalıklarda örneğin kanser gibi ağır tedavi gerektiren hastalıklarda kullanılan ilaçlar ve kontraseptiflerde dahildir kadınların üreme fonksiyonlarına olumsuz etki ederek yumurtlamanın önüne geçerler.

Stres Faktörü

Kadınlarda ki kronik stres özellikle hormonlarını etkisi altına alarak adet düzensizliklerine neden olabilmektedir. Adet dönemlerinde hormonların görevleri gerçekten çok önemlidir. Bu nedenle hormonların etkilenmesi demek adet görememe gibi şikayetlerin ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.

Vücutta Olan Değişimler

Aşırı zayıf olan kadınlar yada aşırı derecede efor gerektiren spor yapanlarda hormon dengelerinde bozulmalar olması, stres faktörü ve vücut ağırlıklarının çok düşük olması gibi etkenlerden dolayı adet göremeyebilirler

Doğuştan Olan Nedenler

Bazı kadınlar dünyaya geldiklerine rahimleri olmayarak doğarlar, bu durumda doğal olarak çocuk sahibi olamazlar ve adet göremezler.

Diğer Durumlar

Polikistik over gibi durumlar hormonlarda oluşan değişimlere bağlı olur. Adet dönemlerinin düzensizliğine, bazen de adet görememe sorununa neden olmaktadırlar.

Adet Görmeme Belirtileri Nelerdir?

  • Oluşan küçük lekelenmeler ve kanamalar adet kanaması olarak düşünmek yanlıştır.
  • Kısırlık
  • Aşırı derecede tüylenme olması
  • Olması gerekenden çok fazla kilo veya çok az kiloda olmak
  • Baş ağrıları
  • Kaygı bozukluğu
  • Depresyon
  • Geceleri oluşan terlemeler
  • Uyku düzeninde gelişen değişimler
  • Vajinada kuruluk yaşanması

Yukarıda verdiklerimiz genel semptomların içine girmektedir. Her zaman adet görememe sorununun ana belirtisi uzun zaman boyunca adet olmamaktır. Ve adet görememe sorunu kesinlikle bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanının incelemesi ve tedavi etmesi gereken sorundur. Bunun dışında kalan semptomlar ise adet görememe sebeplerini saptayabilen, altta başka sağlık sorunu ile bağlantılı olabilmektedir.

Adet Görmeme Nasıl Anlaşılır?

  • İlk olarak adet göremem şikayeti bulunan kadının yaşı ve sosyal durumu araştırılır eğer uygunsa ilk olarak gebelik testi yapılır, gebelik yoksa bazı hormon testleri ile hormon seviyelerine bakılır. Tiroit hastalıkları gibi ve bazı oluşan tümörler adet görmemeye neden olabilmekte, bunlarsa hormon testleri ile ortaya çıkmaktadır.
  • Yapılan hormon testleri ise şunlardır;
  • Erken menopoz durumunu araştırmak için antimüllerian hormonunun seviyesi kontrol edilir.
  • Tiroit hormonları vücudu komple etkisi altına aldıkları için hormonları da rahatlıkla etkisi altına alabilir. Adet görmeme araştırılırken bir neden bulunamazsa bu hormonlara da bakmak grekmektedir.
  • Diğer bir yardımcı test ise prolaktin olmaktadır.
  • Hastanın yaşı ileri ise menopoz durumunu değerlendirmek için FSH , LH ve estradiol testleri yapılmalıdır. Bu tür hastaların muayenesi yapılırken kesinlikle ultrason muayenesine de başvurulmaktadır. Ultrason sayesinde yumurtalık kist, tömör ve oluşan gebeliği görmek açısından çok yardımcıdır.
  • Kürtaj olunmuşsa yada düşük yapışmışsa ve bunların ardından adet kanamaları kesilmişse akıllara rahim içi yapışıklığı (Ascherman sendromu) gelmelidir ve HSG adı verilen rahim filmi çekilmelidir.
  • Çok sık görülmese de, nadir olarak karşımıza gelen sheehan sendromu yani hipofiz bezi tahribi oluşabilir. Gereken inceleme ve araştırma yapılmalıdır.
  • Bütün bunların yanına ergenlik dönemine gelmiş ancak adet kanamaları hala başlamayan kızlara gereken genetik testlerde uygulanmalıdır.

Adet Görememe Tedavisi

Adet görememe tedavisi türlerine göre olmaktadır. Aşağıda türlerine göre tedavi şekilleri sıralanmıştır.

Pirimer amenore: Bu durumda adet kanaması başlamaması demektir. Bunun anlamı 17-18 yaşına kadar gelmiş bir kızın adet dönemi başlamamasıdır. Rahatsızlığın nedeni sıklıkla genetik etkenlerden dolayı veya hormonal kaynaklıdır. Bu tür durumları yaşayan hastaların bazılarında tat koku alma duyuları da yoktur ve kallman sendromu olarak isimlendirilir. Primer amenore genetik yada hormonal olduğundan dolayı tedavisi de bu durumlar baz alınarak uygulanmaktadır. Ayrıca kallman sendromu yapılacak hormon tedavisi ile tedavi edilebilmektedir.

Sekonder amenore: Bu durumda ki kadınlar adet görürken, adet dönemlerinde sorun yaşamaları ve adet görmeme ile karşı karşıya kalma durumudur. Sekonder amenore nedeni sıklıkla gebeliktir. İkinci sebebi ise doğal menopozdur. Bunların yanında tiroit hastalıkları, yumurtalıklarda oluşan kistler ve tümörlerde sekonder amenoreye neden olan etkenlerdir. Tedavi için hastanın yaşı ve şikayetleri göz önünde bulundurularak tedavi yapılmaktadır. Adet görememe nedeni eğer tiroit ve menopoza bağlı ise yapılacak hormon tedavisi yeterli olur, ancak yumurtalık kist veya tümör kaynaklı ise cerrahi müdahale gerekmektedir.

Rokitansky Sendromu: Son durumsa rokitansky sendromudur, anne karnında ki bebeğin rahim içi gelişmez ve yumurtalıklar ile hormonlar normal değerlerde olsa bile adet görememe meydana gelir. Tedavisi ise kadın taşıyıcı anne olarak bebek sahibi olabilir veya rahim nakli ile bir bebek sahibi olma şansı vardır.


YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.